Ontruiming Nieuw Soerel door bosbrand 't Harde in april

Op 29 april brak bij ’t Harde een grote natuurbrand uit op de Veluwe. Hierdoor moest Natuurkampeerterrein Nieuw Soerel (van Logeren bij de Boswachter) worden ontruimd. Boswachter en terreinbeheerder Roel Strik was aanwezig op het terrein en begeleidde samen met hulpdiensten de kampeerders tijdens de ontruiming.

“Het klinkt achteraf misschien spannender dan het op dat moment was,” vertelt hij. “Maar op zo’n moment moet er wel snel gehandeld worden.”

Naar Nieuw Soerel

Roel was ’s ochtends gewoon zijn administratieve taken aan het uitvoeren op het kantoor in Ugchelen, toen hij via collega’s hoorde over de brand en grote rookontwikkeling in het gebied van Nieuw Soerel. Hij twijfelde geen moment en stapte in de auto richting het kampeerterrein.

Ondertussen hield het Klantcontactcentrum van Staatsbosbeheer contact met kampeerders die op het terrein verbleven of nog moesten arriveren op het Natuurkampeerterrein. Reserveringen werden geannuleerd, mensen geïnformeerd en vragen beantwoord, zodat kampeerders snel duidelijkheid kregen en niet onnodig richting Nieuw Soerel reden.

Wachten op groen licht van de brandweer

Toen Roel aankwam op Nieuw Soerel, stonden de toegangswegen vol met hulpdiensten en was de brandweer druk bezig met het in kaart brengen van het rook- en brandgevaar. Op dat moment waren er nog ongeveer vijftien kampeerders op het Natuurkampeerterrein aanwezig. De rook trok aanvankelijk nog van het terrein af, waardoor directe ontruiming niet nodig was en kampeerders juist op het terrein moesten blijven.

“De brandweer moest eerst veilig kunnen opstellen,” legt Roel daarover uit. “Zij moeten overzicht houden over wat er gebeurt. Als kampeerders daar dan zelf tussendoor gaan rijden omdat ze snel weg willen, maak je het juist gevaarlijker,” vertelt hij. “De hulpdiensten moeten hun werk kunnen doen.”

Volgens Roel is het belangrijk dat kampeerders begrijpen dat hulpdiensten op zulke momenten werken vanuit het grotere geheel. “Het voelt soms tegennatuurlijk om nog even te moeten wachten, maar als er direct gevaar is voor kampeerders, wordt er natuurlijk meteen ontruimd.”

Wel werd gasten alvast gevraagd hun spullen zo veel mogelijk gereed te maken voor een eventuele ontruiming. Campers konden zich voorbereiden door bijvoorbeeld alvast de luifel in te draaien. Tenten en caravans zouden kunnen blijven staan.

Rust uitstralen naar kampeerders

Wat Roel opviel, was hoe verschillend mensen reageren op een situatie als deze. Sommige kampeerders bleven opvallend rustig, anderen wilden juist zo snel mogelijk weg. “Dat is heel logisch,” zegt hij. “Maar juist dan helpt het als je rustig blijft communiceren. Regelmatig even langsgaan, uitleggen wat er gebeurt en eerlijk vertellen wat je weet.”

Eén kampeerder bleef hem in het bijzonder bij: een oud-collega van Staatsbosbeheer die zijn verblijf cadeau had gekregen als pensioenpresentje. Door pech met zijn camper was zijn reservering al meerdere keren verplaatst — en nu werd hij tijdens zijn vakantie ontruimd. “Heel sneu eigenlijk,” vertelt Roel lachend. “Maar hij kon er zelf gelukkig ook hard om lachen. Hij zei: ‘Ik heb genoeg spanning in mijn werkleven gehad, dus dit kan er in mijn pensioen ook nog wel bij.’ Daarna ging hij rustig met een kop koffie voor zijn camper zitten wachten.”

In tien minuten het terrein leeg

Het onvoorspelbare van een bosbrand zit vaak in de wind. Toen de wind draaide en de rook richting Nieuw Soerel trok, werd alsnog besloten het terrein te ontruimen. Samen met een boa van Staatsbosbeheer begon Roel het terrein leeg te maken. “In vijf à tien minuten hadden we het terrein leeg,” vertelt hij daarover.

Ook lege kampeermiddelen werden gecontroleerd. Samen met de boa liep hij campers, caravans en tenten na om zeker te weten dat er niemand was achtergebleven. “Je wilt uitsluiten dat er nog iemand ligt te slapen of dat er huisdieren aanwezig zijn.”

Terugkeren op eigen risico

Later die avond mochten kampeerders terugkeren naar Nieuw Soerel om hun verblijf voort te zetten of spullen op te halen. Daarbij werd wel duidelijk aangegeven dat dit op eigen risico was. Mocht de situatie opnieuw verslechteren en een tweede ontruiming nodig zijn, dan konden kampeerders geen aanspraak meer maken op compensatie. Volgens Roel verliep de communicatie met kampeerders uiteindelijk opvallend rustig en soepel. “Dat kwam ook doordat iedereen goed bleef samenwerken. Het Klantcontactcentrum hield mensen goed op de hoogte, de hulpdiensten deden hun werk en de meeste kampeerders luisterden goed naar de aanwijzingen.”

Reserveringen van andere kampeerders voor de paar dagen daarna werden voor de zekerheid wel geannuleerd en terugbetaald.

Bewust omgaan met natuurbrandrisico

Volgens Roel onderschat een deel van de mensen nog steeds hoe snel natuurbrand kan ontstaan en verspreiden, zeker tijdens droge periodes. Hij adviseert daarom kampeerders om tijdens droge periodes altijd de actuele natuurbrandfase te controleren via natuurbrandrisico.nl en waarschuwingen serieus te nemen. Bij brandfase 2 is het verboden om open vuur te gebruiken – dus ook geen kampvuren of houtskoolbarbecues. Gasbranders mogen meestal wel, omdat die geen smeulende resten achterlaten.

Daarnaast benadrukt hij hoe belangrijk het is om aanwijzingen van terreinbeheerders en hulpdiensten op te volgen. “Blijf luisteren naar beheerders en hulpdiensten, ook als iets tegennatuurlijk voelt. Zij hebben het overzicht over het grotere geheel.”